Wybór odpowiednich materiałów i kolorów dla elewacji jest istotny przy kształtowaniu estetycznej i pięknej fasady budynku, jednak to nie jedyna kwestia, z którą należy się zmierzyć podczas projektowania. Rodzaj użytych materiałów wpływa bowiem na wiele dodatkowych kwestii, takich jak wydajność energetyczna i cieplna budynku, sposób reagowania elewacji na światło słoneczne, stopień zanieczyszczenia środowiska wskutek zastosowanych farb i materiałów, kształtowanie krajobrazu architektonicznego okolicy, czy też zdrowie i samopoczucie mieszkańców budynku. Jak widać, należy zwrócić uwagę na wiele czynników, a szczególnie ważne jest dziś przyjrzenie się aktualnym wymogom ekologii i zrównoważonego rozwoju w zakresie kształtowania budynków i ich fasad, tak aby jak najmniej szkodzić środowisku naturalnemu i własnemu zdrowiu.

Warunki klimatyczne, tradycja regionu i ich wpływ na projekt elewacji

W pierwszej kolejności warto zwrócić uwagę na architekturę regionu, jego tradycję, kulturę. Należy przeanalizować, jakie materiały i kolory na elewacjach są dominujące w obrębie danej okolicy. W drugiej kolejności należy przyjrzeć się uwarunkowaniom klimatycznym charakterystycznym dla danego obszaru. Jeśli projektujemy budynek w klimacie gorącym, wskazane będą rozwiązania projektowe, które ochronią budynek przed słońcem. W klimacie umiarkowanym należy zwrócić szczególną uwagę na pasywne pozyskiwanie ciepła. W naszym klimacie szczególnie ważne jest zapobieganie przed ucieczką ciepła z budynku zimą, dlatego też należy odpowiednio usytuować bryłę budynku względem słońca. Pozwala to na pozyskiwanie ciepła np. dzięki przeszkleniom wprowadzonym od strony południowej lub dzięki pokryciu fragmentów tej ściany ciemniejszą barwą, co przyciągnie promienie słoneczne.

 

Dom pasywny

Schemat ogrzewania pasywnego (pochłanianie promieniowania słonecznego przez ścianę od strony południowej).

 

Kolory elewacji– jakie stosować?

Kolorystyka elewacji powinna być zbliżona do barw występujących w naturze. Kolory takie będą zawsze dobrze współgrać z kamiennym czy drewnianym fragmentem elewacji. Powinny być stonowane, matowe. Warto również pamiętać o tym, że ciemne kolory elewacji budynku przyciągają promieniowanie słoneczne, co powoduje szybsze ich nagrzewanie. Jasna elewacja odbija światło słoneczne i tym samym jest chroniona przed przegrzaniem. Z kolei pamiętać należy o tym, że ciemny kolor na elewacji można stosować na fragmencie nie większym niż 10% jej powierzchni, gdyż wystawienie na nadmierne działanie promieniowania słonecznego może doprowadzić do jej uszkodzenia.

 

Kolory elewacji zbliżone do ziemi

Kolory elewacji zbliżone do kolorów ziemi.

 

Kolory elewacji budynku a jego funkcja

Kolorystykę budynku można również dobrać w zależności od jego funkcji czy też funkcji poszczególnych jego części. W niektórych budynkach pewne zestawienia kolorystyczne wydają się właściwe - odpowiadają bowiem jego funkcji i formie. Inne kolory będą dobre dla budynków jedno- i wielorodzinnych (częściej kolory ciepłe), inne dla budynków użyteczności publicznej, obiektów kultury, czy budynków administracyjnych (częściej barwy chłodne). Kolory elewacji budynku można również rozróżnić ze względu na funkcję przyporządkowaną poszczególnym jego częściom. Dla przykładu: jeśli budynek na parterze ma lokale usługowe, a na piętrze lokale mieszkaniowe, może to zostać podkreślone poprzez zastosowanie odmiennych kolorów na poszczególnych kondygnacjach. Podobnie jest z budynkiem jednorodzinnym. Jeśli mamy w nim wydzieloną strefę mieszkalną i strefę biurową – możemy je rozróżnić kolorem na zewnętrznej elewacji. Budynek staje się wtedy bardziej czytelny dla odbiorcy.

 

Integracja wnętrza z otoczeniem

Przy projektowaniu budynku warto zadbać o zintegrowanie wnętrza z ogrodem poprzez dodanie tarasów i werand jako przedłużenia wnętrz. Praktyczności w użytkowaniu budynku doda zastosowanie na drzwiach i oknach stałych lub ruchomych rolet zewnętrznych, które pozwolą na regulację ilości światła słonecznego dostającego się na taras lub do wnętrza. Budynek z roletami zewnętrznymi zazwyczaj dobrze się prezentuje.

 

Ogrody zimowe

Integracja budynku z otoczeniem - poprzez zastosowanie otwieranych ogrodów zimowych i wprowadzenie roślinności do wnętrza tarasu budynek koresponduje z otaczającą przyrodą.

 

Materiały dla elewacji a kwestia zrównoważonego rozwoju

Na koniec warto wspomnieć o aspekcie ekologicznym, który staje się dziś jednym z najważniejszych wyzwań dla projektantów i świadomych ekologiczne inwestorów. Warto wybierać takie materiały (w tym farby), które nie będą szkodzić środowisku naturalnemu i nie wpłyną negatywnie na nasze zdrowie. Kluczowe jest zwrócenie uwagi na to, jaki ślad pozostawia w środowisku produkcja konkretnego materiału. Warto dowiedzieć się, skąd pochodzi, jak został wyprodukowany, ile energii pochłania jego transport? Jaka jest jego trwałość, jak zachowa się w naszym klimacie, czy nie będzie wymagał częstej konserwacji? Warto wybierać materiały, które będzie można później poddać recyklingowi oraz te niezawierające szkodliwych dla zdrowia lotnych związków organicznych (ang. VOC – volatile organic compounds). Istnieje wiele aspektów, którymi należy kierować się przy wyborze materiałów i kolorów dla elewacji budynku. Jak widać, nie jest to zadanie łatwe, a im większa nasza świadomość ekologiczna, tym więcej czynników należy wziąć pod uwagę. Warto jednak przyjrzeć się tym kwestiom, zwłaszcza przy inwestycji planowanej na długie lata, gdyż w znaczący sposób wpłynie ona na środowisko, a co za tym idzie, także na nasze zdrowie.

 


 

Polecane artykuły: